Taalblog: Groen of wit? Nederlandse spelling nader bekeken

Groen of wit?

DE NEDERLANDSE SPELLINGSREGELS NADER BEKEKEN

Alleen al de ondertitel van dit stukje kan tot verwarring leiden: ‘spellingregels’ kan namelijk ook. De tussen-s, zoals deze letter wordt genoemd, is vrijblijvend te gebruiken. Hoor je de ‘s’ als je spreekt, dan mag je die schrijven. En zo zit de Nederlandse taal vol met grote en kleine verrassingen.

Feitjes

Even wat feitjes op een rij: er zijn ongeveer 23 miljoen Nederlandstaligen, de taal staat binnen de Europese Unie op de achtste plaats (op nummer 1 staat het Duits) en het Nederlands is in zes landen de officiële taal. Als we het over het Nederlands hebben, bedoelen we vaak de standaardtaal. Vroeger werd dat Algemeen Beschaafd Nederlands genoemd (ABN). Tegenwoordig wordt het AN genoemd: Algemeen Nederlands.

Standaardtaal is een veranderende taal

Maar hoe ontstaat nu zo’n standaard? In principe is de maatschappij de leidraad. Denk maar eens aan al die nieuwe woorden die ieder jaar worden toegevoegd aan de Dikke Van Dale. Zo werd in 2012 project-X feest uitgeroepen tot woord van het jaar. Taal die je hoort op tv tijdens bijvoorbeeld het journaal, de taal van politici en de taal in de andere media wordt gezien als ‘correct’ taalgebruik. De Nederlandse taal is daardoor altijd in beweging. Niet alleen door toevoeging van nieuwe woorden, ook de spelling wordt regelmatig herzien.

Het Groene Boekje

Het Groene Boekje
Het Groene Boekje is een uitgave van de Nederlandse Taalunie. Het is dé leidraad voor de Nederlandse spelling.

Sinds 1954 bestaat het Groene Boekje: hierin staan de spellingsregels en een zeer uitgebreide woordenlijst. Iedere wijziging hierin zorgt voor onrust. Toen in 1995 de spelling na lange tijd werd gewijzigd, werd de bestaande voorkeurspelling bij het oud vuil gezet. Mensen die gewend waren om ‘aktie’ te schrijven, kregen ineens te horen dat dit fout was: de nieuwe spelling was ‘actie’ (en ook nu is dit trouwens de enige juiste spelling).

Om wijzigingen in het Groene Boekje soepeler te laten verlopen, besloot men de spelling een keer in de tien jaar aan te passen. De laatste herziening was in 2005. En ook die is niet onbetwist gebleven. Waar in 1995 nog onderscheid werd gemaakt tussen ‘paardebloem’ en ‘paardenarts’, wordt sinds 2005 alleen nog ‘paardenbloem’ geschreven.

Het Witte Boekje

Het Witte Boekje
Het Witte boekje is een alternatieve spelling en wordt uitgegeven door Genootschap Onze Taal. Het bevat alternatieve spellingsregels en wordt door diverse media gebruikt.

Volgens sommige kranten en tijdschriften en het Genootschap Onze taal sloot het Groene Boekje niet

aan op het taalgevoel van Nederlanders. Als tegenreactie ontstond daarom in 2006 de ‘Witte Spelling’ of het Witte Boekje. Slechts een aantal media maakt er gebruik van, waaronder de Volkskrant en NRC Handelsblad.

In het onderwijs is het Groene Boekje nog altijd de leidraad. En ook de Nederlandse overheid houdt zich aan deze spelling. De Nederlandse Taalunie – verantwoordelijk voor het Groene Boekje – heeft al laten weten in 2015 niet met een herziening van de spellingsregels te komen. De tussen-s blijft dus voorlopig naar eigen inzicht te gebruiken.

Lees ook mijn artikel over handige online hulpmiddelen voor spelling en grammatica.
Please accept [renew_consent]%cookie_types[/renew_consent] cookies to watch this video.
%d bloggers liken dit: